
Cursor legt uit | Het nieuwe pensioenstelsel
Let op: van baan wisselen kan je dit jaar veel geld kosten
Medewerkers in dienst van de TU/e bouwen pensioen op bij het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds of ABP. Dit fonds stapt volgend jaar over op het nieuwe pensioenstelsel. Wat betekent dat concreet voor jouw oudedagsvoorziening?
Alle bezwaren van vakbonden en politiek ten spijt: de vernieuwde pensioenregeling – gebaseerd op de Wet Toekomst Pensioenen – komt eraan. De pensioenfondsen moeten uiterlijk 1 januari 2028 zijn overgestapt, maar veel fondsen doen dat al eerder.
Zo ook het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP), de grootste speler op de Nederlandse pensioenmarkt. Dit fonds voor overheid en onderwijs, dat ook de pensioenen van het TU/e-personeel beheert, waagt de sprong over een klein jaar, op 1 januari 2027.
Vergrijzing
Tot nu toe ging het zo: werkenden brachten geld bijeen in een grote pensioenpot, waaruit de generatie die gepensioneerd is vervolgens werd betaald. Maar dat wordt door de vergrijzing steeds moeilijker te verdedigen.
Het aantal werkenden staat niet meer in verhouding tot het groeiende aantal gepensioneerden. Wie garandeert dat de bodem van de pot niet in zicht is, wanneer de huidige werkenden aan hun pensioen toe zijn? Tijd voor een individueel pensioen, een persoonlijk spaarpotje.
Bovendien was het uitgangspunt dat je je hele loopbaan bij dezelfde werkgever en dus ook bij hetzelfde pensioenfonds bleef: hoe verder in je carrière, hoe meer pensioen je relatief met elke ingelegde gulden of euro opbouwde. Dat principe is intussen niet meer houdbaar: we jobhoppen volop en wisselen dus ook regelmatig van pensioenfonds.
Eigen potje
De belangrijkste verandering in de nieuwe regeling is dan ook, dat je voortaan pensioen voor jezelf opbouwt, in plaats van voor het collectief. Het pensioenfonds blijft jouw inleg voor je beleggen, maar het resultaat daarvan komt terug in jouw eigen potje. En niet meer op de grote hoop van alle deelnemers aan het fonds.
Hier kleeft een nadeel aan voor medewerkers die al flink wat jaren pensioen opbouwen in het oude systeem: op het moment dat hun inleg méér rendement moet gaan opleveren, veranderen opeens de regels. En dat terwijl zij al die jaren trouw hebben bijgedragen aan het collectief. Dat is oneerlijk, zo ziet ook de overheid.
Compensatie
40- tot 68-jarigen die pensioen opbouwen, krijgen daarom compensatie. Zij hebben immers minder tijd dan de jongere beroepsbevolking om hun eigen euro’s voldoende te laten renderen voor zij met pensioen gaan. De leeftijdsgrens geldt overigens voor de leeftijd die je op 1 januari 2027 hebt, dus geen nood als je dit jaar nog 40 moet worden.
Wil je voor de compensatie in aanmerking komen, dan moet je zorgen dat je op 31 december 2026 nog pensioen opbouwt bij ABP. Sta hierbij stil als je een overstap overweegt naar een sector met een ander pensioenfonds: misschien is het verstandig dat plan een jaartje uit te stellen (zie kader).
Slim jobhoppen
Gewiekste 40-plussers kunnen ervoor zorgen dat zij twee keer compensatie ontvangen. Stel, je zit nu bij een pensioenfonds dat al is overgestapt en dit jaar compenseert, zoals het fonds voor zorg en welzijn PFZW. Dan kun je door middel van een uitgekiende carrièreswitch overstappen naar een pensioenfonds dat volgend jaar pas compenseert, zoals ABP. Je ontvangt de compensatie dan twee keer.
Als je die truc als werknemer van de TU/e wilt uithalen, moet je wachten tot januari 2027. Heb je de compensatie geïncasseerd, dan kun je daarna overstappen naar bijvoorbeeld Alliance, het pensioenfonds van Nestlé en Nespresso. Dat fonds gaat pas op 1 januari 2028 over. Om dit voordeeltje te krijgen, moet je dus wel van baan wisselen en bereid zijn afscheid te nemen van de TU/e.
Gevalletje pech
En let op: andersom werkt dit ook. Wie nu vanaf de TU/e – en dus het ABP – overstapt naar een sector waarvan het pensioenfonds al is overgegaan naar het nieuwe stelsel, zoals het fonds voor metaal en techniek PMT, loopt de compensatie mis. Je krijgt ‘m dan ook niet meer van het ABP. Een gevalletje pech waar je wellicht niet bij stilstaat en dat je veel geld kan kosten. Het loont dus om eventuele baanwissels goed te timen, de komende twee jaar.
ABP-woordvoerder Peter Davina bevestigt bovenstaande: afhankelijk van het moment waarop je van baan wisselt, is het inderdaad mogelijk dat je de compensatie dubbel ontvangt, of juist helemaal niet. Davina wijst er wel op dat je in het tweede geval je pensioenopbouw bij ABP vrijwillig voort kan zetten, zodat je het recht op compensatie behoudt. Dit moet je wel zelf binnen negen maanden na je overstap aan ABP kenbaar maken.
Hoeveel en wanneer
Wil je weten of jij compensatie ontvangt? Vul dan de compensatiecheck van ABP in. Het bedrag ontvang je overigens niet op je bankrekening, maar gaat je pensioenpot in. Hoe hoog de compensatie precies wordt, weet het pensioenfonds pas na 1 januari 2027. Dat hangt namelijk af van hun financiële positie op het moment dat het fonds overgaat.
Ook is niet zeker of je de volledige compensatie in één keer ontvangt. Dat hangt af van de dekkingsgraad van ABP. Een dekkingsgraad van 100 procent betekent dat voor elke 100 euro die het fonds aan pensioen moet uitkeren, er 100 euro in kas zit. In november 2025 bedroeg de dekkingsgraad van ABP 122,7 procent.
Is die dekkingsgraad op 1 januari 2027 minder dan 107 procent, dan ontvang je de compensatie in termijnen. Is de dekkingsgraad minimaal 107 procent of meer, dan ontvang je meteen het hele bedrag.
Aanvulling
ABP heeft een transitieplan opgesteld voor de overgang naar het nieuwe stelsel. Daarin staat naast de compensatie nóg een goedmakertje: de zogenaamde aanvulling. Die geldt voor iedereen die op 1 januari 2027 pensioen opbouwt bij ABP en 35 tot 44 jaar oud is. Een deel van hen – degenen tussen de 40 en 44 jaar – komt dus in aanmerking voor zowel een compensatie als een aanvulling.
Ook de hoogte van de aanvulling maakt ABP pas in 2027 bekend. Het fonds houdt bovendien een slag om de arm: het keert de aanvulling alleen uit als de dekkingsgraad op de eerste dag van 2027 minstens 105 procent is. Via de compensatiecheck kun je nagaan of jij er in dat geval recht op hebt.
Discussie