Universiteit belooft beterschap na Verinorm-rapport
Het College van Bestuur erkent dat de universiteit te laat heeft ingegrepen bij twee zaken rond sociale veiligheid en kondigt maatregelen aan om herhaling te voorkomen. Dat schrijft de TU/e in een reflectie op een rapport van onderzoeksbureau Verinorm naar twee langlopende dossiers binnen de universiteit. Ook de Universiteitsraad en de vakbonden reageren op het rapport. Allen zijn het erover eens dat meer onderling vertrouwen nodig is.
Maandag verscheen een langverwacht rapport van onderzoeksbureau Verinorm, dat twee zaken rond sociale veiligheid nader heeft bekeken en daar reflectie-sessies over heeft gehouden met het College van Bestuur (CvB), de universiteitsraad en de vakbonden. Bij het rapport publiceerde de TU/e ook drie afzonderlijke reflecties van die partijen.
Als centrale les stelt het CvB dat het niet genoeg is als een stap juridisch verdedigbaar is. ‘Goed bestuur vereist tijdig handelen, duidelijke verantwoording, onafhankelijke toetsing, waar mogelijk de-escalatie, herstel van vertrouwen en een zorgvuldig gebruik van institutioneel gezag’, aldus het bestuur.
Machtsverschil
Het bestuur erkent daarnaast dat bij conflicten sprake is van een machtsverschil, en dat de universiteit en medewerkers elkaar daarom niet treffen als gelijken. De universiteit zou daarom meer verantwoordelijkheid moeten nemen in het mogelijk maken van oplossingen, stelt het CvB.
Het CvB belooft voortaan externe hulp in te schakelen voor het overgaat op grote arbeidsrechtelijke stappen en geen vertrouwelijke ombudscommunicatie meer in te brengen in zaken – met de kanttekening dat het bij uitzonderingen daarop altijd eerst een beoordeling zal vragen van een externe onafhankelijke partij.
Ombuds
Ook zegt het CvB te zullen kijken naar wat nodig is om herstel te brengen in situaties waarbij acties van de universiteit vertrouwen, reputatie of werkrelaties hebben geschaad ‘We streven ernaar vertrouwen, transparantie en wederzijds begrip te bevorderen en onnodige escalatie te voorkomen.’
Over de rol van de ombudsfunctionaris, waarover veel conflict is geweest, zegt het CvB dat onenigheid over de praktische invulling daarvan te lang heeft voortgeduurd. ‘Wij nemen hiervoor onze verantwoordelijkheid en zullen de rolverdeling, samen met de Universiteitsraad en de Raad van Toezicht, duidelijker expliciteren. Daarnaast zullen we actief en voortdurend inzetten op een open dialoog.’
Universiteitsraad
De universiteitsraad (UR) kijkt in de reflectie vooral naar de observaties over de rol en het functioneren van de raad in het rapport. De UR onderschrijft verschillende observaties uit het rapport, maar plaatst ook vraagtekens bij enkele conclusies en aanbevelingen.
Zo zou bijvoorbeeld niet duidelijk zijn op basis van welke bevindingen uit de twee zaken Verinorm de aanbeveling doet om de onboarding van nieuwe UR-leden te verbeteren.
Meer dan alleen adviesrol
In het rapport staat dat het risico bestaat dat de Universiteitsraad een alternatief meldpunt wordt, wanneer individuele klachten en vertrouwelijke documenten direct bij de leden terechtkomen. De UR stelt dat de raad méér dan een adviesrol hoort te vervullen. En dat individuele ervaringen of gebeurtenissen terecht van belang kunnen zijn voor de Universiteitsraad als die bredere vragen over bestuur, procedures en sociale veiligheid oproepen.
Over of leden van de UR spreken namens zichzelf, een commissie of de UR als geheel, zegt de raad dat het goed is als daar meer duidelijkheid over komt, zoals Verinorm aanbeveelt. Wel stelt de UR dat die niet in de weg moet staan van het kunnen aankaarten van problemen.
Vakbonden
Over de rol van de vakbonden schrijft Verinorm in het rapport niets, maar de vakbonden waren wel betrokken bij het hele proces en waren ook aanwezig bij de dialoogsessies. De bonden hebben daarom ook een reflectie geschreven.
Volgens de bonden begint het proces van verbetering met erkennen wat niet goed is gegaan en van wat de impact daarvan op betrokkenen is geweest. Ze beschrijven eigen observaties, onder meer over hoe snel zaken konden escaleren en bij de rechter belandden, hoe betrokkenen beschadigd raakten en hoe het CvB en de Raad van Toezicht in situaties kwamen waar zij geen raad mee wisten.
‘We hebben gezien hoe de juristen van het CvB alles uit de kast halen om te winnen, en geen acht sloegen op het feit dat betrokkenen uiteindelijk weer met elkaar verder moesten’, aldus de bonden.
Competitie en gezichtsverlies
De vakbonden zien ook dat de universiteit formele stappen heeft gezet om het vertrouwen te herstellen, maar vindt dat die moet worden ondersteund door de cultuur binnen de organisatie. Het feit dat naast gedeelde belangen ook zaken als competitie, carrière en gezichtsverlies meespelen bemoeilijkt dat volgens de bonden. ‘Dit alles maakt een volwassen omgang met kritiek moeilijk, maar niet minder nodig.’
Volgens de bonden is persoonlijke ontwikkeling nodig, maar ook bij de UR zou ontwikkeling nodig zijn. Volgens de vakbonden is dat onder andere terug te zien in het incompleet geïnformeerd zijn, wederzijds onbegrip, rolverwarring en gebrekkige representativiteit.
Moeizame overleggen zouden de afgelopen jaren hebben gerust op de schouders van slechts enkele goed ingewerkte UR-leden. De vakbonden herkennen sommige punten die spelen bij de universiteitsraad bij zichzelf en willen graag meedoen met een professionaliseringsprogramma van de UR.
Openbaar
Verder vinden de bonden dat de Raad van Toezicht meer voor het voetlicht zou moeten treden en minder moet leunen op het CvB. De universiteit zou daarnaast openbaarheid moeten zoeken waar dat maar kan; mensen moeten het proces van repareren en verbeteren volgens de bonden kunnen volgen. Ook Cursor zou in dat licht volgens de bonden weer de ruimte moeten krijgen om te schrijven wat het belangrijk acht, zonder risico op repercussies.
Tot slot stippen de bonden vertrouwelijkheid aan als belangrijk punt dat bij vrijwel alle conflicten speelt. Om goed met vertrouwelijkheid om te kunnen gaan, moet volgens de vakbonden sprake zijn van wederzijds vertrouwen en van een relatie waarin wederzijdse kritiek mogelijk is.
‘Wij stellen ons voor dat als we dat in de medezeggenschap kunnen realiseren, dat wellicht een voorbeeld zou kunnen zijn voor de rest van de organisatie.’
Herstel van vertrouwen
Hoewel de drie reflecties sterk verschillen in toon en focus, zijn de partijen het erover eens dat herstel van vertrouwen de belangrijkste opgave is.

Discussie