Op het secretariaat van Mathematics & Computer Science stond eind 2025 tien dagen lang een doos. Stemgerechtigden van het domein wiskunde – de mathematics-poot van de faculteit – konden hierin hun papieren stembiljet deponeren. 

Per kandidaat kruisten zij op het formulier aan of zij diegene geschikt vonden om hun nieuwe voorzitter te zijn. De organisator van deze werkwijze is hoogleraar Frits Spieksma, die de afgelopen vier jaar de functie bekleedde. In die hoedanigheid was hij de brug tussen het faculteitsbestuur en de wiskundemedewerkers. 

“Omdat de termijn van de domeinvoorzitter wiskunde onlangs afliep, diende de vraag zich aan: hoe komen we tot de voordracht van een nieuwe domeinvoorzitter? We besloten gebruik te maken van approval voting.” 

Betrokkenheid

“De methode houdt in dat de stemmer per kandidaat aangeeft of hij diegene acceptabel vindt als genomineerde. Zo kan elke stemmer op meer dan één kandidaat stemmen. De kandidaat met de meeste goedkeuringsstemmen wordt door het domein voorgedragen,” zegt Spieksma. 

Spieksma ziet twee voordelen: meer openheid en grotere betrokkenheid. “Vergeleken met het alternatief, waarbij een commissie een kandidaat voordraagt, is dit een transparante manier om tot de voordracht van een domeinvoorzitter te komen. Het vergroot de betrokkenheid van medewerkers bij het domein, de afdeling en de TU/e, omdat ieders stem telt.”

Met het opkomstpercentage is hij blij. Er waren rond de 65 stemgerechtigden: alle docenten en hoogleraren met een aanstelling van minstens 0,7 fte. “Meer dan 50 van hen leverden hun stembiljet in.”

Twee kandidaten

De initiatiefnemer dacht ook na over nadelen. “Een kandidaat kan bij een tegenvallende uitslag gezichtsverlies ervaren. Ook kan de verkiezing uitmonden in een strijd tussen kandidaten uit verschillende vakgroepen, wat de stabiliteit in het domein ondermijnt.” 

Dat laatste is nu niet zo ervaren, maar het eerstgenoemde nadeel verklaart mogelijk dat slechts twee medewerkers zich kandidaat stelden. “Of het komt doordat het voorzitterschap veel tijd en inzet vraagt”, vult Spieksma aan. 

Nervositeit

De verkozen universitair hoofddocent Björn Baumeier, die vanaf deze maand in zijn nieuwe rol werkt, vond het dan ook wel spannend: “Bij een stemprocedure zoals deze is er natuurlijk altijd een reële kans dat je verliest. Hoezeer je ook probeert te rationaliseren dat dit gewoon een normaal onderdeel is van een democratisch proces, het levert altijd een beetje nervositeit op.” 

“Wat als collega’s misschien iemand anders meer waarderen? Zal dat invloed hebben op je huidige rol of je toekomstige kansen? Wanneer je zo’n procedure voor het eerst binnen een organisatie doet, heb je weinig tot geen referentiepunten voor hoe zo’n situatie zich ontwikkelt.”

Breed mandaat

Maar Baumeier durfde het aan, omdat hij voordelen ziet in een democratische procedure om tot een voordracht voor domeinvoorzitter te komen. “De gekozen kandidaat krijgt hopelijk een breed mandaat en wordt niet via een proces achter de schermen aangesteld.”

Spieksma is tevreden over het proces en zou dat op wel meer plekken willen zien. “Op Duitse en Belgische universiteiten gebeurt het ook. Stemmen is een bottom-upmanier om tot een gedragen voordracht te komen. Kunnen we aan de TU/e zo’n procedure gebruiken om een decaan te benoemen? Of een rector? Waarom niet?”