Gamewetenschapper: “Spelers willen vooral ontdekken in GTA6”
De gamewereld maakt zich op voor de grootste release van het decennium: Grand Theft Auto VI. Max Birk, universitair hoofddocent bij de onderzoeksgroep Human-Technology Interaction, kijkt naar welke psychologische mechanismen schuilgaan achter games. “Het draait hier om autonomie: creëer je eigen verhaal, verken de omgeving en test de game-engine.”
Max Birk werkt op het kruispunt van psychologie, informatica en gameontwerp. De TU/e-wetenschapper onderzoekt onder meer hoe gaming mentale processen en cognitieve functies kan meten en beïnvloeden.
“Games beïnvloeden hoeveel aandacht en tijd we eraan besteden, hoeveel geld we eraan uitgeven en hoe onze dagelijkse activiteiten eruitzien. Deze mechanismen kunnen worden ingezet om overmatig gamen en uitgeven aan te moedigen, maar kunnen ons ook helpen onze doelen te bereiken.”
Recent ontving Birk een ERC Starting Grant van 1,5 miljoen euro voor onderzoeksproject GAMECHAR, wat staat voor: Scalable AI-driven Framework for Comprehensive Gameplay Characterization. Omdat commerciële gamestudio’s hun spelersgegevens niet delen, ontwikkelen Birk en zijn team een alternatieve methode om gameplay te karakteriseren.
“We trainen AI-agenten om games te spelen zoals mensen dat doen en ontwikkelen methoden om de spelerservaring te meten. Hierdoor kunnen we op grote schaal analyseren wat er onder de oppervlakte van de gameplay gebeurt en krijgen we een beter inzicht in de psychologische impact ervan.”
Uittesten
Wat een gamer ervaart tijdens het spelen van een spel als GTA 6 kan wezenlijk verschillen van wat een toeschouwer denkt te zien. Birk, zelf een lifelong gamer, zegt: “Buitenstaanders zien GTA vaak als een gewelddadige misdaadsimulator. Maar spelers zijn tijdens het gamen vooral tactisch en onderzoekend bezig.”
Volgens Birk schuilt de aantrekkingskracht van GTA 6 niet zozeer in ingewikkelde gameplay of uitdagende gevechten. Voor een gamer kan het juist heel interessant zijn om de virtuele wereld te testen. “Het zijn simpele dingen als: o, gaat dit echt ontploffen? Simuleert het spel dat drank vlam vat zodra die een bepaald alcoholpercentage bereikt? Zo testen spelers de grenzen van het systeem.”
De ene speler pleegt overvallen, terwijl de andere urenlang rondrijdt of de omgeving verkent. “De ervaring is voor iedereen heel anders. Al die mogelijkheden maken de gamewereld aantrekkelijk voor verschillende soorten spelers.”
Goed gameontwerp is een reeks betekenisvolle, consequente keuzes
Voelbaar
De game vereist 225 GB aan ruimte en heeft de grootste map ooit gemaakt door ontwikkelaar Rockstar Games: 175 virtuele vierkante kilometer aan speelomgeving. Twee keer zo groot als de stad Los Santos in GTA 5. In grote openwereldgames zoals GTA bepalen spelers zelf wat ze doen. Ontwerpers sturen hun gedrag echter met allerlei mechanismen.
Om dat begrijpelijk te maken haalt Birk de zelfbeschikkingstheorie aan. “Mensen raken gemotiveerd wanneer ze drie dingen ervaren: autonomie (kunnen handelen uit eigen wil), meesterschap (vaardigheid opbouwen) en verbondenheid met anderen.GTA benut alle drie, maar de grootste vooruitgang in GTA 6 gaan we waarschijnlijk zien in de sociale interacties.”
In het nieuwe spel zet Rockstar Games AI-gestuurde NPC’s in. Dat zijn zogenaamde niet-speelbare personages, zoals de cassière waar je personage iets afrekent in een winkel. “Het doel hier is om iets te creëren wat aanvoelt als de echte wereld. Hopelijk herkent die barista jou op een gegeven moment ook.”
“GTA speelt hier ook slim op in met de relatie van de hoofdpersonages Jason en Lucia.” Spelers kunnen deze personages allebei besturen, zodat ze samen kunnen werken als een soort Bonnie en Clyde.
“Doordat relaties en interacties voelbaar zijn in de gameplay, blijft de speler psychologisch betrokken bij het verhaal en de wereld”, zegt Birk. “Als keuzes in de spelwereld geen voelbare impact hebben, verliest de game zijn meeslepende karakter.” Hij noemt de klassieke ontwerpregel van gamepioniers als Sid Meier en Will Wright: "Goed gameontwerp is een reeks betekenisvolle, consequente keuzes."
Verlof
GTA 6 is zo ontworpen dat spelers weten dat ze er honderden uren in gaan steken. Tegelijkertijd blijft de game hen prikkelen met nieuwe content en missies. “Mensen zullen na de release enorm veel tijd in die virtuele wereld doorbrengen”, zegt Birk.
Uit een rondgang van BNR Nieuwsradio en HR-platforms blijkt dat op 19 november, de releasedatum van GTA 6, aanzienlijk meer mensen vrij hebben aangevraagd dan op dezelfde donderdag vorig jaar. Soms ligt het ingeboekte verlof in organisaties tot wel een derde hoger.
Biedt de game de speler na het behalen van een grote overval de ademruimte om de console uit te zetten?
Disengagement
Birk is dan ook vooral nieuwsgierig naar hoe de game ervoor zorgt dat spelers het spel kunnen wegleggen. “Biedt de game de speler na een grote overval voldoende ademruimte om de virtuele stad te verkennen of de console uit te zetten? Of trekt die je direct door naar de volgende dramatische gebeurtenis?”
Samen met internationale collega's onderzoekt hij het fenomeen disengagement. Als voorbeeld noemt hij de aankomende Digital Fairness Act van de EU, die consumenten online moet beschermen. Deze wet richt zich op verslavende ontwerpelementen en moet ervoor zorgen dat gebruikers de mogelijkheid krijgen deze uit te schakelen.
“Ontwerpen met disengagement als uitgangspunt gaat nog een stap verder. Daarbij onderzoeken we hoe je spelers met ontwerpkeuzes actief de mogelijkheid geeft om zelf te beslissen of ze blijven spelen of stoppen.”
Grote gamebedrijven gaan heel verschillend om met afhaakmomenten, legt Birk uit. “In World of Warcraft zet Blizzard rested experience timers in: spelers verdienen gedurende een bepaalde tijd dubbele ervaringspunten. Daarna verdwijnt dit, waardoor even rust nemen van het spel wordt beloond. Met de Nintendo Switch pauzeer je de console zodra het eten klaar is. Goed ontworpen auto-save-systemen nemen bovendien de angst weg om voortgang te verliezen.”
Atari
Het zal nog wel even duren voordat wetenschappers als Birk een game als GTA 6 op grote schaal gaan testen. Voor het GAMECHAR-project onderzoekt Birk voorlopig eenvoudige, klassieke computergames, zoals Tetris en Pong.




Discussie