Ketelhuis

De schoorsteen is een halve eeuw in gebruik geweest. Tot 2006 werd het water voor de verwarming van de universiteitsgebouwen door gas verhit in het naastgelegen ketelhuis, het huidige gebouw Ceres. De rook van het ketelhuis kwam via drie half bovengrondse kanalen in de schoorsteen. 

Dat wil zeggen: in de binnenste kolom van de schoorsteen. Die binnenkolom van 25 meter hoog is de schutwand, aldus Ron Meijer, de zoon van de inmiddels gepensioneerde oprichter van het bedrijf dat schoorstenen restaureert. De schutwand werkt als een spouwmuur die de buitenwand beschermt tegen hete rookgassen.

Die buitenwand torent nog 50 meter boven de binnenkolom uit. In dat bovenste deel werd de – inmiddels afgekoelde – rook vermengd met schone buitenlucht, die van onderaf werd aangezogen. 

Verkruimelen

Nu er geen hete rook meer door de schoorsteen gaat, is de schutwand eerder lastig dan nuttig. Er blijft vocht in hangen en daardoor kan de specie tussen de bakstenen verkruimelen. Ook kunnen de stalen klimijzers, die zowel aan de buiten- als binnenkant zitten, gaan roesten.

Het belangrijkste wat de mannen doen, is de schutwand neerhalen. “Daarvoor moesten we eerst de middelste van de drie rookkanalen slopen, anders kunnen we er niet bij. Het zal een week duren voor al het puin is weggewerkt”, zegt Meijer. Daarna zal verder onderhoud aan de binnenkant van de schoorsteen worden gepleegd.

150 klimijzers

“We gaan 150 klimijzers weghalen. Die hakken we uit en de gaten vullen we weer op. Daarna gaan we de binnenkant reinigen.” Meijer toont op een weggehaalde steen van de schutwand de laag zwavel die is ontstaan in de jaren dat de schoorsteen werd gebruikt. 

“Het gele randje is zwavel. Als daar vocht bij komt, krijg je een reactie waardoor de specie gaat kruimelen. Dat is bij de muur die blijft staan ook zo. We willen die zwavel wegspoelen. Daarom gaan we met een hogedrukspuit de binnenkant nat maken en een dag later weer naspoelen. Daarna moet alles drogen.” 

Aan het einde van de klus –  Meijer schat dat die vier weken in beslag neemt – maken ze een rooster op het weggehaalde rookkanaal.

Erfgoed 

Meijers bedrijf komt uit Ten Boer in de provincie Groningen. Niet om de hoek, maar het is het enige Nederlandse bedrijf dat gemetselde schoorstenen restaureert. De Groninger zakt vaker af naar onze contreien: hij heeft vorig jaar ook gewerkt aan de schoorsteen van de Campina-melkfabriek aan de Kanaaldijk. Voor Strijp-S kwam een Belgisch bedrijf, meent hij. 

“In Nederland waren vroeger twaalfduizend fabrieksschoorstenen, daar zijn er nu nog zeshonderd van. Soortgelijke cijfers zijn er voor molens. Het is mooi dat dit erfgoed bewaard blijft, om de geschiedenis te tonen.” 

Buitenkant

Op de campus wordt warmte nu opgewekt door de warmte-koudeopslaginstallatie, waarop alle TU/e-gebouwen op het terrein zijn aangesloten. 

Over vier weken keert de hoogwerker terug naar de campus om de dwarsbalk waar de binnenlift aan hangt, weer weg te halen. Het onderhoud van de buitenkant van de schoorsteen komt in 2027 aan de beurt. Dan neemt Meijer onder andere het verfwerk van de ijzeren banden en de klimijzers aan de buitenzijde onder handen.