TU/e splitst contracten promovendi: eerst tijdelijk contract

In plaats van direct een vierjarig contract, krijgen nieuwe promovendi vanaf komend academisch jaar eerst een tijdelijk contract van achttien maanden. Pas wanneer ze na het eerste jaar een “go” krijgen, mogen ze hun promotie voortzetten. Uitgangspunt blijft volgens de universiteit wel om promovendi het volledige traject af te laten maken.

door
foto Vincent van den Hoogen

De nieuwe contractvorm maakt het gemakkelijker voor de TU/e om in een vroeger stadium afscheid te nemen van promovendi die niet goed functioneren of een te lage kans van slagen hebben. 

Zowel in de nieuwe als in de oude constructie moeten promovendi bij een negatieve beoordeling in het eerste jaar eerst een verbeterplan volgen. In de huidige situatie is dat na negen maanden, bij de nieuwe contracten na een jaar. Het grootste verschil zit hem vooral in wat er daarna gebeurt. 

Bij een vierjarig contract kan onvoldoende verbetering volgens Human Resources Management (HRM) leiden tot een vaststellingsovereenkomst of een verzoek tot beëindiging via een juridische procedure; een tijdelijk contract van anderhalf jaar wordt bij onvoldoende verbetering simpelweg niet verlengd. 

Financiële belasting

De verandering is volgens HRM wenselijk, omdat in de huidige situatie de verbetertrajecten vaak zouden resulteren in  langdurig ziekteverzuim, conflicten op de werkvloer en juridische procedures. Ook zou die een ‘aanzienlijke organisatorische en financiële belasting vormen voor de universiteit’ en onzekerheid creëren voor promovendi en begeleiders, aldus de afdeling in een memo over het plan. 

Omdat de cao de mogelijkheid biedt om ook eerst een tijdelijk contract van anderhalf jaar aan te bieden, en veruit de meeste universiteiten die contractvorm ook al hebben, vond HRM dat voor de TU/e ook een goede optie. Het College van Bestuur is het daarmee eens en stemde donderdag in met het plan. Het doel is om de tijdelijke contracten vanaf het komend academisch jaar in te laten gaan. 

Escalatie

Als onderbouwing voor het plan geeft HRM verschillende cijfers. Zo zouden van de gemiddeld 375 promovendi in totaal per jaar, in 2024 en 2025 gemiddeld 30 promovendi een negatieve beoordeling hebben gekregen na het eerste jaar. 

Van de negatieve beoordelingen zou 25 procent het verbeterplan succesvol hebben doorlopen en het promotietraject voort kunnen zetten. Bijna 50 procent van alle negatieve beoordelingen zou resulteren in escalatie, zoals langdurig ziekteverzuim en juridische procedures.

Ziekteverzuim

Voor zover bekend bij HRM bestaat er geen onderzoek dat uitwijst dat de tijdelijke contracten een negatieve invloed zouden hebben op het welzijn van promovendi. Ook stelt HRM dat het feit dat er nu al langdurig ziekteverzuim ontstaat in het eerste of tweede jaar, zou laten zien dat de contractduur op zichzelf geen beschermende factor is. 

Langdurig ziekteverzuim is volgens de afdeling een grote kostenpost, die samen met andere langdurige trajecten geld van het projectbudget kan blijven opslokken. Daardoor zou dat budget niet meer beschikbaar zijn voor alternatief onderzoek. Met de tijdelijke contracten is die ruimte er wel, aldus de memo. 

In het document staat dat het hoofddoel blijft om promovendi erin te ondersteunen hun promotietraject succesvol en op tijd af te ronden. De nieuwe contractvorm zou gezien moeten worden als ‘onderdeel van een bredere inzet om het volledige promotietraject te versterken.’ De nieuwe constructie geeft volgens HRM meer duidelijkheid en zekerheid voor alle betrokken partijen.

PhD Council en vakbonden

Lucia Švandová, die vanuit Applied Physics and Science Education in de PhD Council (promovendi-raad) van de universiteit zit, laat weten dat daar begrip is voor de redenen achter de wijziging. Wat betreft de gevolgen voor promovendi, is volgens haar de grootste zorg dat de nieuwe constructie de druk op de go/no-go-beoordeling zal verhogen. 

“Het is daarom belangrijk dat dit proces, dat momenteel wordt herzien binnen de nieuwe PhD-strategie, eerlijk en uniform wordt toegepast binnen de hele universiteit. Over het algemeen denken wij dat deze verandering zal helpen om vroeg in het PhD-programma problemen te identificeren.”

De vakbonden zijn kritisch. Ook zij zijn bang dat de eerste periode nog stressvoller zal worden voor promovendi, die toch al kwetsbaar zijn. De bonden vinden het belangrijk dat in ieder geval vanaf het begin van het contract duidelijk is op welke criteria promovendi na anderhalf jaar beoordeeld worden.

Deel dit artikel