- Onderzoek
- 02/09/2026
Nieuwe stichting moet akoestieksoftware langer laten meegaan
Veel academische akoestieksoftware dreigt verloren te gaan zodra een onderzoeker vertrekt of een subsidieproject afloopt. De Open Acoustics Foundation, opgericht door de TU/e-onderzoeksgroep Building Acoustics, wil daar verandering in brengen. De stichting brengt onderzoekers, studenten en bedrijven samen om de levensduur van tools te verlengen.
Geluid heeft een grote invloed op onze leefomgeving. Lawaaierige kantoren en klaslokalen met slechte akoestiek kunnen stress veroorzaken en cognitieve prestaties beïnvloeden. Universiteiten ontwikkelen daarom geavanceerde methoden en software om akoestiek te voorspellen, maar die hebben niet altijd een lang leven.
Door open-sourceprojecten te ondersteunen en gemeenschappen daaromheen op te bouwen, hopen de oprichters van de Open Acoustics Foundation dat akoestieksoftware langer wordt onderhouden en door grotere groepen gebruikers wordt ingezet.
Ingewikkeld
“In de praktijk sterven methoden langzaam uit als de ontwikkelaar de universiteit verlaat”, legt Maarten Hornikx, hoogleraar Building Acoustics en medeoprichter van de stichting, uit. “Of ze blijven alleen beschikbaar als ingewikkelde code op GitHub, die zonder ondersteuning uiteindelijk onbruikbaar wordt.”
Naast hem zit Marco Berzborn, universitair onderzoeker in de groep Building Acoustics en medeoprichter van de stichting. Hij vult aan: “Ik kreeg net nog een mail van een akoestiekconsultant die software van onze onderzoeksgroep wilde gebruiken. ‘Ja, maar het staat op GitHub. Ik zoek iets bruikbaars’, zei hij.”
De keuze voor een onafhankelijke stichting is daarom heel bewust gemaakt, geven de oprichters aan. Wanneer een onderzoeksproject en de bijbehorende financiering stoppen, is er vaak weinig geld beschikbaar om bestaande software te onderhouden. Een stichting zonder winstoogmerk moet daarom een stabielere basis bieden en het makkelijker maken om externe sponsors aan te trekken dan wanneer de software vanuit een onderzoeksgroep van de TU/e wordt onderhouden.
CHORAS
Het eerste ondersteunde project van de stichting is CHORAS. Het platform brengt verschillende akoestische simulatiemethoden samen die aan verschillende universiteiten zijn ontwikkeld. Het werkt in de webbrowser. Gebruikers kunnen een 3D-model van een ruimte importeren en vervolgens berekenen hoe geluid zich verspreidt, afhankelijk van onder meer geluidsbronnen, ontvangers en de gebruikte materialen. Ook kunnen ze horen hoe bijvoorbeeld een stem of muziekinstrument in de ruimte klinkt.
CHORAS begon ongeveer 2,5 jaar geleden als NWO-project. Tijdens het project werd volgens de oprichters duidelijk dat onderzoekers en bedrijven weinig met elkaar samenwerkten rond de ontwikkeling van software.
“Consultants gebruiken commerciële programma’s, terwijl onderzoekers nieuwe methoden ontwikkelen, maar een directe verbinding tussen die twee werelden ontbreekt”, zegt Hornikx. “Iedereen heeft zijn eigen prioriteiten, waardoor samenwerken erbij inschiet. Binnen de stichting willen we dat juist stimuleren.”
Gemeenschap bouwen
Om samenwerking te stimuleren, organiseert de stichting bijeenkomsten. Zo waren er al twee workshops voor ontwikkelaars van akoestieksoftware. In november volgt een gebruikersdag, waarop onderzoekers, studenten en mensen uit de industrie de software kunnen testen en feedback kunnen geven.
Volgens Berzborn biedt zo’n gemeenschap meer mogelijkheden. “Dit maakt het eenvoudig om methoden op een eerlijke en transparante manier met elkaar te vergelijken, iets wat voorheen door tijdsgebrek nauwelijks gebeurde, terwijl dat essentieel is voor wetenschappelijk onderzoek.”
Gat
CHORAS wordt daarnaast al ingezet voor onderwijs. Bachelorstudenten van Architecture, Urbanism and Building Sciences selecteren een bestaande ruimte op de campus of in hun studentenhuis, testen de akoestiek met Bluetooth-speakers, bouwen de ruimte na in 3D en ontwerpen akoestische verbeteringen met de software.
Berzborn: “Als studenten moeite hebben met het installeren van open-sourcesoftware, ben je doorgaans de helft al kwijt. Tegelijkertijd is commerciële akoestieksoftware te duur. CHORAS vult dus voor studenten het gat tussen onbetaalbare commerciële softwarelicenties en onvriendelijke open-sourcesoftware.”
Onafhankelijk van de TU/e
De stichting is inmiddels officieel ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. De oprichters hopen binnen vijf jaar meerdere open-sourceprojecten bij de stichting onder te brengen. “Op dit moment zitten we in het bestuur van de stichting, maar we zijn ook de makers van CHORAS. Als we meerdere onafhankelijke projecten hebben, wordt de neutrale rol van de stichting duidelijker”, zegt Hornikx.
De officiële internationale lancering van de Open Acoustics Foundation vindt in september plaats tijdens Forum Acusticum in Oostenrijk. Daar staat de stichting met een stand tussen commerciële softwarebedrijven en materiaalfabrikanten. Een belangrijke eerste stap, vindt Hornikx: “Het is een geweldige kans om met de wereldwijde akoestische gemeenschap in gesprek te gaan.”
Op de hoofdfoto staan de oprichters van CHORAS, van links naar rechts: Silvin Willemsen, Marco Berzborn, Cédric Van Hoorickx, Maarten Hornikx en Bram Botterman.
Discussie