Op de TU/e-campus stond dinsdag de Research Day 2026 centraal, het jaarlijkse evenement waarop onderzoek, innovatie en academische excellentie worden gevierd. Studenten, medewerkers, alumni en genodigden kwamen samen in het Auditorium, waar academische en onderzoeksprijzen werden uitgereikt. Het thema van dit jaar was ‘Curiosity Connects’.

De editie viel samen met de kick-off van het 70-jarig lustrum van de universiteit, dat eerder op de dag in Eindhoven plaatsvond. Daar bezochten professoren in toga per fiets scholen en volgden later een cortège door de stad.

Eredoctoraat voor slimme netwerken

Nadat de professoren waren teruggekeerd van de festiviteiten in de stad, namen ze onder begeleiding van de pedel plaats in de Blauwe Zaal, waarna het programma kon beginnen. Rector magnificus Silvia Lenaerts opende de dag met de uitreiking van het eredoctoraat aan Christian Borgs, hoogleraar Computer Science bij de Berkeley AI Research Group in Californië. Borgs is een internationaal vooraanstaand onderzoeker op het snijvlak van wiskunde, statistische fysica, theoretische informatica en AI voor wetenschap.

“De TU/e prijst hem onder meer om zijn leidende rol in het verbinden van de academische wereld met de industrie”, zei Lenaerts. Borgs ontving het eredoctoraat uit handen van Edwin van den Heuvel, decaan van de faculteit Mathematics and Computer Science (M&CS), die hem voor deze onderscheiding had voorgedragen.

Met de methodes die hij ontwikkelt kunnen complexe netwerken beter worden begrepen. Dat helpt om processen in zulke systemen te analyseren en te voorspellen, zoals de verspreiding van virussen of de werking van aanbevelingssystemen van diensten als YouTube en Netflix, die gebruikers en content als een netwerk van interacties modelleren en op basis daarvan content aanbevelen.

Tuberculose opsporen

Hoogleraar Bert Meijer nam daarna het woord voor het volgende deel van het programma: de uitreiking van academische en wetenschappelijke prijzen aan getalenteerde en toonaangevende TU/e’ers. “Degenen die straks zonder prijs naar huis gaan, zullen vast teleurgesteld zijn. Maar genomineerd worden door je collega’s is minstens zo belangrijk als winnen en een grote eer”, sprak hij de genomineerden op de eerste rijen toe.

De prijs voor de beste EngD-thesis, inclusief een cheque van 5.000 euro, ging naar Elze Swinkels. Zij ontwikkelde een AI-ondersteunde screeningsmethode voor vroege opsporing van tuberculose in laag- en middeninkomenslanden, met behulp van draagbare echografie en een mobiele applicatie. Zo kan tuberculose, die nog steeds dagelijks zo’n 3.500 mensen wereldwijd doodt, eerder worden herkend en behandeld. Deze technologie is “schaalbaar, draagbaar en betaalbaar”, aldus Swinkels.

Derek van Tilborg ontving eveneens een prijs en een cheque voor het beste proefschrift voor zijn innovatieve toepassing van machine learning binnen de scheikunde, met name op het gebied van medicijnontwikkeling. “Er zijn duizenden moleculen die je kunt gebruiken voor verschillende toepassingen. AI-modellen kunnen helpen om de mogelijkheden terug te brengen tot een selectie die je vervolgens verder kunt onderzoeken”, zei hij.

Net zo efficiënt als het brein

Daarna waren de wetenschapsprijzen aan de beurt, te beginnen met de Young Researcher Award, die naar Minha Lee van de faculteit Industrial Design ging. Lee doet volgens de jury, bestaande uit de rector magnificus en de decanen van alle faculteiten, baanbrekend onderzoek op het snijvlak van kunstmatige intelligentie en ethische vraagstukken.

“We weten dat AI geheugen heeft, maar als het gaat om emoties beschouwen we dat meestal als iets dat echt menselijk is. Maar wat als AI ook emoties heeft, net zoals het geheugen heeft, maar dan op een andere manier dan mensen? Zou AI bijvoorbeeld compassie kunnen hebben?” vroeg ze aan de zaal en presenteerde daarmee een van de centrale vragen in haar onderzoek.

Federico Corradi van de faculteit Electrical Engineering ontving de Groundbreaking Research Award. Zijn onderzoek richt zich op zogenoemde neuromorfe neurale netwerken, die op een manier werken die lijkt op het brein: sterk parallel, energiezuinig en met berekeningen die alleen worden uitgevoerd wanneer dat nodig is. Daarmee draagt hij bij aan de ontwikkeling van een nieuwe generatie kunstmatige intelligentie.

“Het is goed om te horen dat mijn brein blijkbaar heel efficiënt is”, grapte Meijer bij de uitreiking van de prijs. Ook Corradi ontvangt een cheque van 15.000 euro voor zijn onderzoek.

Excellentie leveren

De Leadership in Excellence-prijs gaat ieder jaar naar een gevestigde onderzoeker voor een uitzonderlijke wetenschappelijke bijdrage in diens vakgebied. Dit keer ging de prijs naar Carlijn Bouten, hoogleraar Cell-Matrix Interactions in Cardiovascular Regeneration aan de faculteit Biomedical Engineering.

“Bouten heeft een uitzonderlijke en indrukwekkende carrière, met een staat van dienst vol subsidies en nationale en internationale erkenning. Ze is een veelzijdige onderzoeker die in staat is om buiten de gebaande paden te denken”, citeerde Bert Meijer uit het juryoordeel.