“Waarom moeten we eigenlijk veranderen?” begint Moodliar het gesprek met het College van Bestuur (CvB) bij het nieuwe interne onderdeel van de opening van het academisch jaar van de TU/e. Bestuursvoorzitter Koen Janssen geeft antwoord: “De wereld om ons heen verandert snel. Als we ons daar niet op aanpassen, lopen we het risico om invloed, talent, partners en financiering te verliezen.”

Volgens vicevoorzitter Patrick Groothuis moet de universiteit “wind uit alle richtingen” trotseren en pal voor de wetenschap blijven staan, ongeacht geopolitieke spanningen. “80 procent van wat we doen, zou niet af moeten hangen van wat welke politicus in welk land zegt. We moeten een duidelijke en stabiele koers varen.” 

De universiteit heeft daarvoor volgens Janssen al een sterk fundament, maar het kan volgens hem nog beter als we “individuele excellentie omzetten in collectieve impact”. Om dat te bereiken wil het CvB de universitaire ondersteuning steeds meer organiseren in zogenoemde value chains, legt Groothuis uit. “Op die manier ga je uit van wat een onderzoeker, docent of student nodig heeft en daarmee herontwerp je de volledige dienstverlening.”

Losse processen optimaliseren of connecties leggen tussen bestaande onderdelen binnen de organisatie heeft volgens Groothuis geen zin. Als voorbeeld haalt hij de faculteiten aan. “We hebben negen faculteiten met allemaal een eigen organisatiemodel. “We zijn slimme mensen. Waarom zouden we dan negen verschillende, niet-optimale processen gebruiken voor hetzelfde doel?” 

Geen eenheidsworst

Het moet geen eenheidsworst worden, stelt Groothuis zijn toehoorders gerust, maar: “Waar de behoefte hetzelfde is, willen we één sterke basisoplossing bieden die daadwerkelijk aan die behoefte voldoet.”

Ook Janssen benadrukt dat het verbeteren van wat er al is, niet voldoende is. “We willen niet de universiteit van het verleden optimaliseren, maar de universiteit van de toekomst bouwen.” 

Groothuis gaat nog een stapje verder: “Ons ambitieuze doel is om in 2035 de meest persoonlijke, verbonden en naadloos functionerende universitaire organisatie van Nederland te zijn.”

Terug naar de kern

Die universiteit moet daarbij terug naar de kern, stelt rector Silvia Lenaerts. “De universiteit heeft drie hoofdtaken: onderzoek doen, verantwoordelijke engineers opleiden, maar ook waarde creëren voor de maatschappij. We moeten durven daarop te focussen.” 

Alle processen zouden volgens haar ten dienste moeten staan van die drie kerntaken van de universiteit en de mensen zelf moeten durven keuzes te maken in waar ze wel en geen energie in steken en in willen uitblinken. 

Maar Moodliar zei het al: het overgrote deel van de grote transformaties mislukt. Aan hem als Chief Transformation Officer de taak om dat bij deze verandering te voorkomen. Volgens hem zijn vier drivers bepalend. Mensen moeten de urgentie en het belang van de verandering voelen. Leiders en medewerkers op alle niveaus moeten gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen. De verandering moet onderdeel worden van de organisatiecultuur, in plaats van een tijdelijk project te blijven. En mensen mogen niet het gevoel krijgen dat de verandering hun wordt opgelegd.

Urgentie en belang

In het gesprek probeert hij deze factoren verder uit te diepen. De leden van het CvB doen duidelijk hun best om de toehoorders de urgentie en het belang van de verandering te laten voelen, maar of dat ook echt aankomt, is niet goed te peilen uit de reacties in het publiek. In de redelijk gevulde Senaatszaal is daarnaast een aanzienlijk deel van de aanwezigen al bekend met het veranderproces. 

Voor de aanwezigen die dat nog niet zijn stelt Moodliar de CvB-leden de vraag: “Wat vragen we mensen vanaf morgen anders te doen?” Blijf nieuwsgierig en betrokken en stap over je eigen schaduw heen om samenwerking te zoeken, durf keuzes te maken en om nee te zeggen en sta open voor verandering, aldus het CvB. 

“En wat mag de gemeenschap van jullie verwachten?” Daarop zeggen de leden: duidelijke richting en keuzes, vertrouwen en – aldus Groothuis, die een lach aan de zaal ontlokt – “Support”.