De drie documenten staan niet los van elkaar, maar vormen samen een soort ‘escalatieladder’. Met de gedragscode (of code of conduct) wil de TU/e duidelijk maken welk gedrag gewenst is. Als er vervolgens een melding binnenkomt, zou de meldingsregeling de behandeling daarvan goed en consistent moeten maken. Het sanctiebeleid zou er uiteindelijk voor moeten zorgen dat (ernstig) ongewenst gedrag gevolgen heeft. 

Bij de opening van het academisch jaar aanstaande maandag zal het College van Bestuur de gedragscode als eerste ondertekenen. Binnenkort krijgen alle medewerkers van de TU/e de vraag om hetzelfde te doen via InSite, vertelt ambassadeur Integriteit en Sociale Veiligheid Ingrid Heynderickx. “Met wie dat niet doet, zal om de tafel worden gegaan om te bespreken waar dat aan ligt.”

Of studenten de gedragscode ook moeten ondertekenen is nog niet duidelijk. Het ligt nog op tafel als een van de opties om de code of conduct bij de studentenpopulatie onder de aandacht te brengen.

Gewenst gedrag

De TU/e had al een gedragscode, maar het invoeren van nieuwe kernwaarden was aanleiding om die te herzien. In de lente gaf het College van Bestuur akkoord op de nieuwe code of conduct. 

Die richt zich vooral op welk gedrag de TU/e van haar medewerkers en studenten verwacht en minder op óngewenst gedrag, aldus Heynderickx. “Echt duidelijk ongewenst gedrag, daar hoeven we het eigenlijk niet over te hebben, want dat is voor iedereen duidelijk. Al noemen we het natuurlijk wel in de gedragscode.”

Grijs gebied

Er is echter ook een grijs gebied tussen gewenst en ongewenst gedrag. Uitgangspunt daarbij is voor de TU/e hoe de ontvangende partij het gedrag ervaart, stelt Heynderickx. “Jij bent degene die jouw grens bepaalt, dus als je vindt dat jouw grens overschreden is, dan hopen we dat je contact zoekt.” 

De TU/e heeft de nieuwe werkwijze tot nu toe gebruikt voor in totaal vijf cases. Twee daarvan werden al behandeld vóór de officiële introductie van het nieuwe beleid, om de werkwijze te testen, laat casemanager Henny van Alphen per mail weten. In 2026 kwamen daar nog drie cases bij, waarvan er één nog loopt. 

‘Bij alle cases is het expertteam om advies gevraagd en bij de inmiddels afgesloten cases (vier stuks) is het uitgebrachte opvolgadvies door bevoegd gezag volledig overgenomen en uitgevoerd’, aldus van Alphen. 

Opvolgacties

De universiteit heeft in geen van de vijf gevallen een sanctie opgelegd. ‘Wel zijn er in sommige gevallen afspraken gemaakt met de beschuldigde persoon, die in het personeelsdossier zijn vastgelegd.’ 

Van Alpen benadrukt dat het nooit om sancties alleen gaat, en dat ook veel andere opvolgacties mogelijk zijn, die meestal niet leiden tot een sanctie. 

Specifiek het sanctiebeleid ligt gevoelig, stelt Heynderickx. Niet vanwege de medewerkers of studenten die mogelijk sancties opgelegd kunnen krijgen, maar juist vanwege de melders. “Er zijn melders die verhaal willen halen en juist willen dat de ander gestraft wordt. Maar er zijn ook melders die denken: ik weet niet of ik wel wil melden, want dan ga ik zo’n heel systeem in en dan wordt iemand misschien gestraft.”

Er volgen niet altijd noodzakelijk sancties, benadrukt ze. “Ik wil eigenlijk zeggen: meld het toch en blijf er niet mee zitten. Er volgt niet altijd noodzakelijk een sanctie.” 

Deel uit handen

Is het niet überhaupt eng voor een melder om het hele proces uit handen te geven aan de universiteit, zodra een casemanager het overneemt? “Ja, je geeft het voor een deel uit handen”, erkent Heynderickx. 

“Maar het is natuurlijk ook wel zo dat de casemanager continu met de melder blijft overleggen. Daarnaast denk ik dat als je dat punt hebt bereikt, je toch al lang in een stadium bent dat je denkt: nu wil ik ook dat anderen weten dat hier iets mis is en het opgepakt wordt.”

Collegevoorzitter Koen Janssen zal maandag als een van de eersten de gedragscode ondertekenen. Hij hoopt dat het zal helpen om een goede cultuur op de universiteit te stimuleren. “We willen dat iedereen zich veilig en thuis voelt op de TU/e, en dat iedereen zich maximaal kan ontwikkelen. De CORe-values zijn daarvoor het kader, maar er is een code of conduct nodig om voor iedereen duidelijk te maken wat het in de dagelijkse praktijk betekent. Wat mogen we van elkaar verwachten qua gedrag, en wat niet?”

En als gedrag niet goed is, dan moeten daar ook gevolgen aan zitten, vertelt de voorzitter. “Als je iets doet dat tegen de values ingaat, dan heeft dat consequenties. Daarom hebben we de sanction policy ingesteld. Die is unaniem goedgekeurd door iedereen; er is breed begrip dat dit nodig is. Want als je al die moeite erin stopt om de juiste cultuur te stimuleren, ten behoeve van iedereen in onze gemeenschap, dan moet je ook mensen aan kunnen spreken en zo nodig sancties opleggen.”

Omgaan met zaken die sociale veiligheid betreffen is een balanceer-act, blijkt uit het gesprek met de integriteitsambassadeur. Zo wil de universiteit bijvoorbeeld erkenning geven aan een melder, maar ook niet meteen een beschuldigde aan de schandpaal nagelen. Om daarvoor te zorgen krijgt degene over wie gemeld is voortaan ook een vertrouwenspersoon aangeboden. “Daarmee creëer je een equal playing field.”

Ondertekenen

Het gemakkelijkst zou het zijn als iedereen zich simpelweg aan de gedragscode van de universiteit houdt. Hoewel die in maart al in is gegaan en iedereen zich er sindsdien sowieso aan dient te houden, hoopt de TU/e dat ondertekenen een extra duwtje in de juiste richting geeft. “Het is echt de bedoeling dat iedereen het tekent”, aldus Heynderickx. 

Nieuwe medewerkers ondertekenen de code of conduct tegelijk met het arbeidscontract. De rest krijgt binnenkort een oproep in InSite. Eind september volgt een eerste peiling, om te zien hoeveel medewerkers hem daadwerkelijk ondertekend hebben.