Pictures and Professors

Ik ben wel een nieuwsjunk, maar geen fotograaf of fotokenner. In een vreemde stad zul je mij niet snel tegenkomen in het plaatselijke fotomuseum. Best een duik in het diepe dus, om mee te doen aan het programma Pictures and Professors. 

Toch zegde ik meteen toe, toen Studium Generale mij uitnodigde te reflecteren op een serie foto’s op basis van mijn eigen onderzoek. Ik vind het geweldig dat de World Press Photo-tentoonstelling ieder jaar in Atlas te zien is en zoveel mensen naar de TU/e trekt. Daar draag ik graag aan bij. 

Tijdens het voorbereiden bedacht ik mij dat onderzoekers en (foto)journalisten veel interesses en waarden delen: we zijn op zoek naar de waarheid, naar achtergronden, en we willen dingen verklaren. 

Toch merkte ik dat er ook een heel groot verschil is: de uitkomst van onderzoek, ook dat van mij, is vaak abstract. ‘Opwarming van de aarde met 2,6 graden in 2100.’ ‘Eén meter zeespiegelstijging deze eeuw.’ ‘Aanpassing aan klimaatverandering in ontwikkelingslanden kost meer dan 300 miljard dollar per jaar.’ ‘Door een gebrek aan investeringen in het tegengaan van klimaatverandering en de aanpassing daaraan, blijven de risico’s en de schade toenemen.’

De foto’s die ik mocht bespreken, daarentegen, waren indringend. Deze beelden maken niet alleen de schade die klimaatverandering veroorzaakt zichtbaar, maar ook de ongrijpbaarheid en de pijn erachter. 

De economische schade van de zestig families die hun vissersdorp door de zee verzwolgen zien worden – de vissen vertrokken al eerder vanwege het opwarmende water – is marginaal. Maar de pijn, het leed en het gebrek aan toekomstperspectief is immens.

Zo vormen de foto’s ook een spiegel: communiceren wij ons onderzoek wel op de juiste manier? Of moeten we dat juist overlaten aan journalistiek – en kunst? Ik hoop dat ik ook de luisteraars tot denken heb kunnen aanzetten. Dank aan Studium Generale, en maak van Pictures and Professors alsjeblieft een jaarlijks terugkerend fenomeen!

De World Press Photo Exhibition 2026 is nog tot en met 28 oktober te zien in de centrale hal van Atlas, campus TU/e.

Pieter Pauw doet onderzoek naar klimaatbeleid en is assistant professor bij de groep Technology, Innovation and Society (IE&IS). Hij schrijft deze column op persoonlijke titel.