door

Welke energiecrisis?

02/04/2026

Maakt het uit hoe je een crisis noemt? Absoluut, zegt columnist Pieter Pauw. Hij stelt: wie een oliecrisis eufemistisch ‘energiecrisis’ noemt, zoekt de oplossing in de verkeerde hoek. Pauw bouwt in deze column voort op zijn recente opinie in NRC.

Wie het nieuws volgt, zou haast denken dat wij in een energiecrisis zitten. De oranje man in het Witte Huis heeft opnieuw een ander land aangevallen en daardoor stijgen de prijzen van olie en gas hard. Waarschijnlijk voor langere tijd, want veel infrastructuur werd vernietigd. Maar een energiecrisis?

Vroeger noemden wij dit nog gewoon een oliecrisis. In 1973 stegen de olieprijzen met 300 procent omdat olieproducerende landen een embargo oplegden aan landen die Israël steunden in de Jom Kipoer-oorlog. In 1979 daalde de olieproductie van Iran als gevolg van de Iraanse revolutie, met hoge olieprijzen, inflatie en werkeloosheid tot gevolg.

Ook de huidige ‘energiecrisis' is een oliecrisis. Spanje wordt bijvoorbeeld veel minder hard getroffen dan Italië. Spanje verdubbelde sinds 2019 de capaciteit van hernieuwbare energie en verlaagde daarmee de invloed van dure fossiele brandstoffen op de elektriciteitsprijs met 75 procent. Dankzij hernieuwbare energie is de elektriciteitsprijs in Spanje nu een van de laagste van Europa, terwijl het voorheen juist een van de hoogste had.

Door mijn warmtepomp, zonnepanelen en reizen met de trein, merk ik ook persoonlijk, ondanks mijn energieverbruik, nog weinig van de zogenaamde ‘energiecrisis’. 

Doet het ertoe hoe je de crisis noemt? Ja. Het is belangrijk voor een heldere probleemanalyse en bij het zoeken naar de juiste oplossingen. Het frame van ‘energiecrisis’ houdt olie en gas buiten het kwade daglicht. Dan voelt het ook niet zo vreemd om een accijnsverlaging op brandstof als een oplossing te zien, ook al leidt dit tot een hogere consumptie van fossiele brandstoffen.

Als we de energiecrisis zien voor de oliecrisis die het is, dan ligt de oplossing juist niet in het najagen of verder subsidiëren van fossiele brandstoffen. Dan ligt de oplossing in energiebesparing (door innovatie en isoleren) en overstappen op hernieuwbare energie. En daar ligt dus ook de toekomst van iedereen die op de TU/e die met energie bezig is en zo een bijdrage kan leveren aan het oplossen van de huidige oliecrisis én het voorkomen van toekomstige oliecrises.

Pieter Pauw doet onderzoek naar klimaatbeleid en is assistant professor bij de groep Technology, Innovation and Society (IE&IS). Hij schrijft deze column op persoonlijke titel. Zie ook Pauws opinie in NRC op 18 maart 2026.

Deel dit artikel